Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất đối với chó và có thể lây sang người, gần như gây tử vong 100% khi đã xuất hiện triệu chứng. Nhận biết sớm dấu hiệu chó bị dại không chỉ giúp bảo vệ chú chó của bạn mà còn bảo vệ cả gia đình và cộng đồng xung quanh. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt rõ các giai đoạn, triệu chứng điển hình và cách xử lý đúng khi nghi ngờ chó mắc bệnh dại.
Bệnh dại ở chó là gì và nguy hiểm thế nào?
Bệnh dại (Rabies) là bệnh do virus Lyssavirus gây ra, tấn công hệ thần kinh trung ương của động vật có vú, bao gồm cả chó và người. Virus lây chủ yếu qua nước bọt khi động vật bị bệnh cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng.
Điều đáng lo ngại là một khi virus đã xâm nhập lên não và gây ra các triệu chứng lâm sàng, bệnh gần như không thể chữa khỏi. Chó mắc bệnh dại thường tử vong trong vòng 5 đến 10 ngày sau khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Vì vậy, việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh dại ở chó là cực kỳ quan trọng để có biện pháp cách ly, xử lý và phòng ngừa kịp thời cho người tiếp xúc.
Các giai đoạn phát triển của bệnh dại ở chó
Bệnh dại ở chó thường tiến triển qua ba giai đoạn rõ rệt. Hiểu được từng giai đoạn sẽ giúp chủ nuôi không bỏ sót những biểu hiện bất thường của thú cưng.
- Giai đoạn tiền triệu (1-3 ngày): Chó có những thay đổi nhỏ về hành vi và tính cách.
- Giai đoạn kích thích (2-4 ngày): Chó trở nên hung dữ, kích động hoặc có dấu hiệu thần kinh rõ rệt.
- Giai đoạn liệt (1-4 ngày): Chó suy nhược, liệt cơ, không thể nuốt và tử vong.
Tùy thể bệnh (thể hung dữ hay thể liệt), một số giai đoạn có thể biểu hiện không điển hình hoặc chồng lấp lên nhau.
Dấu hiệu chó bị dại giai đoạn đầu
Ở giai đoạn tiền triệu, các dấu hiệu thường rất mơ hồ và dễ bị nhầm với bệnh khác. Đây là lúc chủ nuôi cần đặc biệt tinh ý.
- Chó có biểu hiện lo lắng, bồn chồn, đi lại không mục đích.
- Thay đổi tính khí: chó vốn hiền lành bỗng trở nên cáu gắt, hoặc chó dữ bỗng trở nên lờ đờ.
- Chán ăn, bỏ ăn hoặc có hiện tượng ăn đá, gặm gỗ, ăn những vật không phải thức ăn.
- Sốt nhẹ, chảy nhiều nước dãi hơn bình thường.
- Thích rúc vào chỗ tối, trốn tránh ánh sáng và tiếng ồn.
- Vết cắn (nếu có) sưng, ngứa hoặc đau bất thường.
Dấu hiệu chó bị dại giai đoạn kích thích
Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất và dễ nhận biết nhất, đồng thời cũng là lúc nguy cơ lây sang người cao nhất. Các triệu chứng thể hung dữ điển hình gồm:
- Chó trở nên hung tợn vô cớ, sủa liên tục, gầm gừ với cả chủ.
- Mắt đỏ ngầu, ánh mắt dữ tợn, đôi khi có màng mắt đục.
- Chảy nhiều nước dãi, miệng há, không có khả năng kiểm soát nước bọt.
- Sợ nước và sợ ánh sáng rõ rệt — chó không muốn uống nước, co giật khi thấy nước hoặc ánh sáng mạnh.
- Co giật, cứng hàm, khó nuốt.
- Đi loạng choạng, mất thăng bằng, có thể cắn bất kỳ vật gì tiếp xúc.
- Tiếng sủa khàn đặc, đổi giọng hoặc không phát ra tiếng.
Nếu chó nhà bạn có những biểu hiện này, tuyệt đối không được lại gần, không cố bắt hay chạm vào con vật. Hãy cách ly và liên hệ ngay với cơ quan thú y địa phương.
Dấu hiệu chó bị dại giai đoạn liệt
Giai đoạn cuối của bệnh dại là khi virus đã tàn phá hệ thần kinh trung ương. Dấu hiệu bao gồm:
- Chó nằm bệt một chỗ, không đứng dậy được.
- Hàm dưới sụp xuống, miệng há không đóng lại được.
- Liệt cơ hầu, không thể nuốt, nước dãi chảy liên tục.
- Thở khó, thở yếu, có tiếng rít.
- Mất ý thức dần, cuối cùng là tử vong do liệt cơ hô hấp.
Ở một số chó, bệnh dại thể liệt (thể câm) bỏ qua giai đoạn kích thích, chó chỉ đơn thuần trở nên liệt và chết sau vài ngày. Điều này khiến nhiều chủ nuôi chủ quan, dễ nhầm với ngộ độc hoặc tai biến.
Phân biệt dấu hiệu chó bị dại với bệnh khác
Không phải cứ chó chảy nước dãi, sợ nước là mắc bệnh dại. Một số bệnh lý khác có thể gây triệu chứng tương tự như ngộ độc thực phẩm, viêm não, động kinh, hoặc hội chứng “chó dại giả” sau tiêm phòng. Một số điểm khác biệt cần lưu ý:
- Bệnh dại tiến triển nhanh, chó thường tử vong trong vòng 6-10 ngày kể từ khi có triệu chứng.
- Hành vi hung dữ của chó dại thường vô cớ, không có lý do kích thích cụ thể.
- Chó sẽ có dấu hiệu thần kinh đi kèm như co giật, sợ ánh sáng, sợ nước.
- Ngộ độc có thể gây co giật nhưng thường kèm nôn mửa, tiêu chảy và có tiền sử tiếp xúc chất độc.
Khi không chắc chắn, hãy đưa chó đến bác sĩ thú y càng sớm càng tốt. Chẩn đoán chính xác thường cần xét nghiệm sau khi chó chết hoặc trong quá trình bệnh tiến triển.
Cần làm gì khi nghi ngờ chó bị dại?
Nếu bạn nghi ngờ chó nhà mình hoặc chó xung quanh có dấu hiệu bệnh dại, hãy hành động theo các bước sau:
- Cách ly ngay: Nhốt riêng chó ở khu vực kín, không cho tiếp xúc với người và vật nuôi khác.
- Không tự ý xử lý: Không cố bắt, ôm, hay cho chó uống thuốc vì có thể bị cắn.
- Liên hệ thú y: Gọi bác sĩ thú y hoặc cơ quan thú y địa phương để được hướng dẫn.
- Xử lý khi bị cắn: Rửa vết thương ngay dưới vòi nước sạch 15 phút, sát trùng bằng cồn hoặc povidone-iodine,
Bài viết liên quan